|
Plakaty umieszczone na fasadzie budynku dawnego skadu solnego w Podgrzu s elementem projektu wpisujcego si w fascynacj Luka Houdka wydarzeniami wydartymi z oficjalnych kart historii, w tym przypadku jest to przebieg zdarze na terenach przygranicznych.
Na kilkudziesiciu pozowanych wspczesnych zdjciach artysta przypomina zdarzenia z wiosny 1945 roku, kiedy tu po zakoczeniu wojny, a jeszcze przed konferencj w Poczdamie tysice niemieckich cywilw zamieszkujce tereny midzy Niemcami a Czechami zostao brutalnie wymordowane przez czeskie bojwki. Inicjatorami tych masakr byli czonkowie oddziaw rewolucyjnych, jednostek stworzonych w czasie powstania w Pradze, zoonych gwnie z partyzantw i ochotnikw, przeksztacanych nastpnie w oddziay Armii Czechosowackiej. Do mordw przyczyniali si take czescy cywile, ktrzy w ten sposb mcili si na swych niemieckich oprawcach. Liczba ofiar (w tym take samobjcw) wyniosa ponad 30 000.
Czesi nadal nie chc otwarcie mwi o tych wydarzeniach, mimo e zostay one ju dawno udokumentowane. Luk Houdek opar swj projekt na precyzyjnych badaniach i faktach historycznych. Tym tematem zainteresowa si rwnie ze wzgldu na losy wasnej rodziny, ktra po 1945 roku wprowadzia si do domu opuszczonego przez wysiedlonych Niemcw. Systematycznie zbiera wiadectwa osb, ktre przeyy masakr, oraz studiowa materiay archiwalne. Na ich podstawie zrekonstruowa sceny przedstawiajce konkretne osoby i prawdziwe wydarzenia.
Artysta posuy si medium fotografii, jednak w sposb niekonwencjonalny, poniewa stworzy pozowane sceny przy wykorzystaniu poprzebieranych lalek jako modeli. Podobn strategi zastosowa niegdy Zbigniew Libera, posugujc si w swoim projekcie ukazujcym obz koncentracyjny klockami Lego. Houdek we wsppracy z Jan Edrov, ktra uszya ubrania dla lalek, w najdrobniejszych szczegach odtworzy momenty z wysiedlenia Niemcw sudeckich. Realizm przebijajcy ze sztywnych gestw postaci, rekwizyty oraz otoczenie utwierdzaj odbiorc w poczuciu wiarygodnoci przedstawianych scen. Jako medium Houdek wykorzysta produkt kultury masowej, bdcy z zaoenia wyidealizowanym wzorcem prezentujcym nieprawdziwe cechy czowieka. Kontrast pomidzy uytym przez artyst przedmiotem a treci, ktr ma przedstawia, jest rezultatem gry prowadzonej przez Houdka. Na 25 fotografiach umiechnici Barbie i Ken prezentuj sytuacje zwizane z wypdzeniem grabiee, gwaty i przemoc, w ktrych bior udzia zabawki, robi niezwyke wraenie.
Temat wysiedlenia Niemcw sudeckich do dzi budzi wrd Czechw emocje. Temat ten podj rwnie reyser David Vondraek w swoim filmie Zabijanie po czesku oraz pisarz Jakub Katalpa w powieci Niemcy. Artyci poruszajcy te problemy d po czci do cakowitego rozliczenia si ich narodu z przeszoci. Poprzez wykorzystywane narzdzia szukaj pkni w widzeniu tych zdarze przez czeskie spoeczestwo.
Wystawa zorganizowana w ramach 5. Grolsch ArtBoom Festival.
Luk Houdek
Urodzony w 1984 roku czeski fotograf mieszkajcy w Pradze. Ukoczy cyganologi na Uniwersytecie Karola. W swojej twrczoci koncentruje si gwnie na fotografii dokumentalnej. Przez dugi czas zajmowa si relacjonowaniem ycia Romw zamieszkujcych rne czci Europy. W latach 20092010 tworzy reporta na temat ycia i zwyczajw przodkw tej grupy etnicznej w Indiach. Wsppracuje z czasopismami zajmujcymi si yciem i kultur tego narodu.
W ostatnich latach artysta realizowa swoje projekty, poruszajc si po rnych obszarach tematycznych. Skupiajc si na relacjach midzyludzkich i ich oddziaywaniu na codzienn rzeczywisto, odkrywa drobne, czsto niezauwaalne elementy, ktre decyduj o naszej tosamoci. Houdek zaj si problemem bycia sob, a zarazem ukrywania prawdziwego ja pod akceptowaln spoecznie mask, zarwno w interesujcym projekcie F 64.0. online (2012), jak i w niezwykle osobistych Anniversary (2012) oraz Dream Life (2012).
Od 2010 roku artyst zajmuje temat powojennych konfliktw pomidzy czesk i niemieck ludnoci, a w szczeglnoci transformacje zachodzce po zakoczeniu wojny na terenach przygranicznych. Projekty zwizane z t tematyk to: Abandoned Lives (20092012), The Art of Killing (2012), The Art of Settling (20112013), a take You Have to Forget about Johann (2013). Fotografie Luka Houdka s czci kolekcji Sowackiego Muzeum Narodowego, Muzeum Kultury Romskiej w Brnie oraz kolekcji prywatnych w Czechach i poza granicami tego kraju.
|