|
"Cykle Dowodw osobistych i Identyfikacji powstay jako reakcja na wydarzenia '68 roku wPolsce. Rzeczywisto polityczna staa si wwczas materiaem do przetworze" - mwi Danuta Urbanowicz.
Trzy lata temu prezentowalimy w Zderzaku pop-artowskie obrazy Jurrego Zieliskiego zwizane z wydarzeniami roku 1968 w Polsce. Teraz przedstawiamy echa roku '68 wsztuce Danuty Urbanowicz (ur. 1932 r.). Autorka, kojarzona dotychczas z malarstwem materii, tym razem pokae prace, ktre zaskocz mionikw sztuki: wystawa w Zderzaku pozwoli odkry Urbanowicz jako artystk polityczn.
Rok 1968 stanowi przeom w jej twrczoci. wczesne wydarzenia polityczne zainspiroway artystk do stworzenia nowych cykli obrazw, w ktrych odesza od uprawianej dotychczas estetyki. W cigu kilku lat powstay obrazy konceptualne - para-dokumenty, naladujce mow biurokracji. Prace krytyczne, protestujce przeciwko wszechobecnej kontroli ycia spoecznego. Ukazujce miejsce jednostki w yciu spoecznym PRL poprzez lady w urzdowych dokumentach identyfikacyjnych.
Jzyk wizualny uyty przez artystk do kodowania treci politycznych by w tamtych latach nowoci. Cykl kolay fotograficznych Identyfikacje oparty zosta na zasadzie policyjnych portretw pamiciowych. Bya to aluzja do dziaalnoci aparatu przemocy pastwa, ktre segreguje obywateli wedug cech anatomiczno-genetycznych. Tworzenie takiego portretu okazuje si niebezpieczn zabaw ze stereotypami tkwicymi w wiadomoci zbiorowej, stereotypami, ktre mog zosta uruchomione i wykorzystane przez siy polityczne. Dziaanie podobnego mechanizmu ujawnio si w roku'68, kiedy represje dotkny obywateli pochodzenia ydowskiego.
Konceptualne prace Urbanowicz nie doczekay si jak dotd istotnych komentarzy. Pozostay "schowane" w krgu estetyzujcej sztuki awangardowej Grupy Krakowskiej inieznane szerszej publicznoci. Obecna wystawa w Zderzaku przywraca im waciwy kontekst historyczny, co pozwoli uzupeni nasz wiedz o postawach polskich artystw wobec rzeczywistoci politycznej PRL.
|